ข่าวประชาสัมพันธ์ วันจันทร์ ที่ 28 เดือน กันยายน พ.ศ.2552
การพัฒนาคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.”(นายสมศักดิ์ จันทร ) ( เข้าชม : 2230 )
——————————————————————————————————————————————————————

                                                                                            บทคัดย่อ

ชื่อเรื่องที่ศึกษา : การพัฒนาคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.”
เพื่อพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่านเขต 2
ชื่อผู้ศึกษา : นายสมศักดิ์ จันทร
ตำแหน่ง : ศึกษานิเทศก์ชำนาญการ
สังกัด : สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่านเขต 2

          การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” ศึกษาผลการใช้คู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” เพื่อพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่านเขต 2 ประเมินคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจรPDCA.” และการประเมินความพึงพอใจต่อการใช้คู่มือ “แนวการบริหารจัดการด้วยวงจรคุณภาพ PDCA.” กลุ่มประชากรในการศึกษาครั้งนี้คือ โรงเรียนที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่าน เขต 2 จำนวน 171 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่างคือกลุ่มโรงเรียนมณฑลสองแคว อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน จำนวน 14 โรงเรียน ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 14 คน และครูวิชาการโรงเรียน จำนวน 14 คน เป็นผู้ให้ข้อมูลในครั้งนี้ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ คู่มือ“การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” แบบประเมินการใช้คู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” เพื่อพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา แบบสอบถามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา และครูวิชาการโรงเรียน และแบบประเมินคู่มือ“การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามใช้ Program SPSS.12.0 และค่าสถิติ ใช้การ แจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
          (1) ผลการพัฒนาคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” ได้เนื้อหาทั้งหมดมี 5 หน่วยคือ หน่วยที่1 แนวคิด และหลักการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา หน่วยที่2 แนวการบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA. หน่วยที่3 บทบาทของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา หน่วยที่4 การเทียบมาตรฐานภายในและมาตรฐานภายนอก และหน่วยที่5 เกณฑ์ประเมินระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ซึ่งในหน่วยที่ 4 และหน่วยที่ 5 ผู้ศึกษาได้เพิ่มเติมเนื้อหาของคู่มือให้ตรงกับความต้องการจำเป็นของผู้ปฏิบัติ ที่เสนอเพิ่มเติมจากการ นำไปทดลองใช้จริง จนได้เนื้อหาดังปัจจุบัน ที่ครอบคลุมบริบทของการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา
          (2) ผลการศึกษาผลการใช้คู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” เพื่อพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่านเขต 2 ผลการศึกษาพบว่า
ด้านสภาพการดำเนินงานพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับกำลังพัฒนา เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านการจัดระบบบริหารและสารสนเทศ มีค่าเฉลี่ยสูงสุดอยู่ที่ มีโครงสร้าง/ขั้นตอนการบริหารและมีระบบข้อมูลสารสนเทศ ด้านการพัฒนามาตรฐานระดับสถานศึกษา ค่าเฉลี่ยสูงสุดอยู่ที่มีการกำหนดมาตรฐานระดับสถานศึกษา ด้านการจัดทำและดำเนินงานตามแผนพัฒนา ค่าเฉลี่ยสูงสุดอยู่ที่สถานศึกษามีการดำเนินงาน กิจกรรม โครงการตามแผนปฏิบัติการและสอดคล้องกับแผนพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา ส่วนอีกสองด้านอยู่ในระดับสภาพปกติคือ ด้านการตรวจสอบ ทบทวนและการจัดทำรายงานคุณภาพภายในสถานศึกษา ค่าเฉลี่ยสูงสุดในระดับสภาพปกติคือ มีเป้าหมายขอบข่าย แนวดำเนินการตรวจสอบและทบทวนคุณภาพภายในสถานศึกษา มีการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน(NA.) เผยแพร่ต่อสาธารณชนและหน่วยงานต้นสังกัด และด้านการผดุงระบบ ประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ค่าเฉลี่ยสูงสุดในระดับสภาพปกติคือ สนับสนุนพัฒนางาน กิจกรรม โครงการที่ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน และใช้ผลการนิเทศ ติดตาม กำกับงานเพื่อการพัฒนา แต่ที่ยังไม่ถึงระดับการพัฒนาเต็มศักยภาพ เพราะการดำเนินการยังขาดความต่อเนื่องเป็นระบบ ทั้งนี้เพราะว่า สถานศึกษามีงานที่ต้องดำเนินการอยู่หลายเรื่อง ในขณะที่หลายแห่งยังขาดความพร้อมด้านบุคลากรและงบประมาณ ซึ่งสอดคล้องกับความเห็นของสถานศึกษาที่เห็นตรงกันมากคือ แหล่งเรียนรู้ภายในไม่พร้อมเนื่องจากเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก และรองลงไปคือ สภาพความพร้อมของชุมชนมีผลต่อการประกันคุณภาพภายใน
ด้านคุณภาพสถานศึกษา โดยภาพรวมการพัฒนาอยู่ระดับกำลังพัฒนา และเมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านผู้บริหาร ค่าเฉลี่ยสูงสุดคือผู้บริหารมีคุณธรรม จริยธรรมเป็นแบบอย่างที่ดีเป็นที่ยอมรับของผู้เกี่ยวข้องทั้งในและนอกสถานศึกษา และสร้างขวัญกำลังใจในการพัฒนางาน ด้านครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้เน้นผู้เรียนสำคัญ ค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนส่งเสริมและเพิ่มพูนความรู้ ความสนใจของผู้เรียนทั้งในและนอกสถานศึกษา ด้านคุณภาพผู้เรียนค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ผู้เรียนจบหลักสูตรภายในเวลาที่กำหนด ผู้เรียนปฏิบัติหน้าที่ของตนเองได้ดีและทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ ด้านสถานศึกษาเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ บุคลากรในสถานศึกษามีการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง ด้านความสัมพันธ์กับชุมชนค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ สมาคม ชมรม และองค์กรต่างๆให้การสนับสนุนทั้งนี้เนื่องมาจาก ปัจจุบันนโยบายการปฏิรูประบบราชการที่เน้นการกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา ทำให้ สถานศึกษามีอิสระในการบริหารจัดการงบประมาณ มีการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรม ความเชื่อ ทัศนคติ และวิธีปฏิบัติของคนในองค์กร จึงเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้คุณภาพของสถานศึกษาในหลายแห่ง ได้มีการพัฒนาในด้านต่างๆให้มีความพร้อมในการจัดการศึกษามากขึ้น แต่ที่ยังไม่ถึงระดับการพัฒนาเต็มศักยภาพ หรือยังผกผันอยู่เพราะว่า หลายโรงเรียนเป็นโรงเรียนขนาดเล็กอยู่ในพื้นที่ห่างไกล ขาดความพร้อม ชุมชนยากจน แต่ภารกิจต้องทำเทียบเท่ากับโรงเรียนขนาดใหญ่ สอดรับกับความเห็นของสถานศึกษาที่เห็นตรงกันมากที่สุดคือ ครูมีภารกิจงานอื่นๆมาก และรองลงไปคือโรงเรียนขนาดเล็กพื้นที่กันดารมีครูไม่ครบชั้น/สอนไม่ตรงเอก
          (3) ผลการประเมินคู่มือ“การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” เพื่อพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โดยผู้เชี่ยวชาญ รายการประเมินทุกด้าน ได้แก่ ความถูกต้องและความทันสมัยของเนื้อหา ความสมบูรณ์และ ความลึกของเนื้อหา รูปแบบของคู่มือ การจัดเรียงลำดับเนื้อหาของคู่มือ ความเหมาะสม ความถูกต้องในการใช้ภาษา การเสนอแนวคิด และคุณค่า ประโยชน์ อยู่ในระดับเหมาะสม มากที่สุด ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน มีค่าอยู่ระหว่าง 0.38 ถึง 0.53 แสดงว่ามีการกระจายของคะแนนน้อย นั่นคือ คะแนนผลการประเมินคู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจร PDCA.” โดยผู้เชี่ยวชาญแต่ละคน ในแต่ละรายการที่ประเมิน มีระดับใกล้เคียงกันหรือผู้เชี่ยวชาญประเมินสอดคล้องกัน
          (4) ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้บริหารสถานศึกษาและครูวิชาการโรงเรียนที่มีต่อการใช้คู่มือ “การบริหารจัดการคุณภาพด้วยวงจรPDCA.” เพื่อพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาพบว่า โดยภาพรวมพึงพอใจไปในทิศทางเดียวกันทั้ง 7 ด้านคือ ด้านรูปแบบของคู่มือฯ การจัดเรียงลำดับของเนื้อหา ความถูกต้องและความทันสมัยของเนื้อหา ความเหมาะสมความ ถูกต้องการใช้ภาษา ความสมบูรณ์และความลึกของเนื้อหา การเสนอแนวคิด และคุณค่าประโยชน์